Doskonalenie systemów ochrony i zarządzania dóbr wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

Opracowanie deklaracji wyjątkowej uniwersalnej wartości i wskaźników monitoringu w oparciu o doświadczenia Norwegii i Polski.

Termin realizacji:
1 stycznia 2010 – 30 września 2011 (21 miesięcy)


Pierwszy Raport Okresowy przeprowadzony przez Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO pokazał, że większość miejsc wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa ma braki dokumentacyjne, uniemożliwiające ich prawidłową ochronę. Szczególnie ważny jest brak precyzyjnego określenia Wyjątkowej Uniwersalnej Wartości będącej podstawą wpisu oraz wskaźników będących podstawą monitoringu miejsc wpisanych Listę.

W wyniku Raportu krajom - stronom Konwencji Światowego Dziedzictwa UNESCO z 1972 r. - postawiono nowe wymagania związane z ochroną dóbr wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa. Zalecono przygotowanie lub zweryfikowanie wszystkich deklaracji dotyczących Wyjątkowej Uniwersalnej Wartości (OUV) dóbr wpisanych na Listę oraz prowadzenia systematycznego monitoringu.

Dla realizacji tych zdań nie opracowano jeszcze uniwersalnych wzorców, dlatego konieczne jest pilne opracowanie metody działania uwzględniającej specyfikę poszczególnych dóbr. Polska i Norwegia mają wieloletnie doświadczenia w ochronie tych dóbr - obszarem wymiany doświadczeń oraz poszukiwania metody działania będzie drewniana architektura sakralna oraz miasta historyczne.

Celem programu jest udoskonalenie systemów ochrony miejsc wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w Polsce i Norwegii, zgodnie z nowymi wymaganiami Komitetu Światowego Dziedzictwa.

Na podstawie analizy systemów ochrony wybranych dóbr wpisanych na Listę, w oparciu o wymianę doświadczeń i współpracę zespołów ekspertów zostanie zdefiniowana wartość i określone wskaźniki monitoringu dla poszczególnych dóbr i ich grup. Opracowane materiały będą wykorzystane do usprawnienia zarządzania, ochrony i monitoringu dóbr już wpisanych na Listę. Ponadto będą pomocne w przygotowywaniu dokumentacji nowych nominacji na Listę UNESCO.

Projekt jest częścią szerszego projektu systemowego monitorowania miejsc Światowego Dziedzictwa przygotowywanego przez KOBiDZ i PKN ICOMOS.

Projekt będzie realizowany w postaci 4 zadań, które stanowią całości merytoryczne i organizacyjne. Obejmują one zebranie materiałów i informacji potrzebnych do określenia Wyjątkowej Uniwersalnej Wartości, opracowanie deklaracji wartości i wskaźników monitoringu wybranych dóbr wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa, analizę zebranych materiałów i informacji, opracowanie raportów i wniosków które następnie zostaną przedstawione w postaci meteriałów szkoleniowych oraz publikacji końcowej.

Plik do pobrania:
Prezentacja projektu - plik w formacie PPS [1,40 MB]

Wnioskodawca:
Polski Komitet Narodowy Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków ICOMOS

Partnerzy projektu:
Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków
Norweski Komitet Narodowy Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków ICOMOS
Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków
 

7 - 8 września 2011 r., Kopalnia Soli „Wieliczka”, Polska

Międzynarodowa konferencja podsumowująca projekt: „Doskonalenie systemów ochrony i zarządzania dóbr wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO – opracowanie deklaracji wyjątkowej uniwersalnej wartości i wskaźników monitoringu w oparciu o doświadczenia Norwegii i Polski”.

Konwencja Światowego Dziedzictwa UNESCO z 1972 r. zobowiązuje państwa, które do niej przystąpiły do szczególnej dbałości o dziedzictwo, którego znaczenie jest na tyle istotne, że jego ochrona leży w interesie całego świata. Dobra posiadające wyjątkową uniwersalną wartość tworzą Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, uzupełnianej nieprzerwanie od 1978 r., kiedy to dokonano pierwszych wpisów. Na przestrzeni czasu zmieniały się zasady tworzenia Listy i wymogi stawiane proponowanym do wpisu obiektom. W związku z tym wiele z wpisanych miejsc ma braki dokumentacyjne, uniemożliwiające ich prawidłową ochronę i zarządzanie. Szczególnie istotny jest brak precyzyjnego określenia wyjątkowej uniwersalnej wartości, do której ochrony zobowiązuje się dane państwo, zgłaszając obiekt na Listę oraz brak wskaźników do monitorowania stanu zachowania i efektywności działań konserwatorskich w poszczególnych dobrach. Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO zalecił Państwom-Stronom Konwencji przygotowanie lub zweryfikowanie deklaracji wyjątkowej uniwersalnej wartości wszystkich dóbr wpisanych na Listę oraz usprawnienie systemu ochrony i zarządzania, w tym prowadzenie systematycznego monitoringu.

Celem konferencji jest prezentacja wyników projektu „Doskonalenie systemów ochrony i zarządzania dóbr wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO”, realizowanego przez Polski Komitet Narodowy Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków ICOMOS we współpracy z Narodowym Instytutem Dziedzictwa, Norweskim Komitetem Narodowym Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków ICOMOS oraz Małopolskim Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków. Projekt ten jest jednocześnie częścią szerszej koncepcji systemowego monitorowania miejsc Światowego Dziedzictwa przygotowywanej przez NID i PKN ICOMOS. Pierwszy dzień konferencji poświęcony będzie podsumowaniu wyników projektu. W drugim dniu zaplanowano prezentację i dyskusję nad teorią, systemami i praktyką prowadzenia monitoringu miejsc Światowego Dziedzictwa. Wybrane materiały oraz wnioski z dyskusji zostaną opublikowane w wydawnictwie pokonferencyjnym.

Spotkanie odbędzie się w podziemiach Kopalni Soli „Wieliczka”, wpisanej na Listę Światowego Dziedzictwa w 1978 r. Konferencja będzie prowadzona w językach polskim i angielskim /tłumaczenie symultaniczne/.

Termin przesyłania zgłoszeń mija w dniu 20 sierpnia 2011 r.

Załączniki do pobrania:

ORGANIZATORZY:
Narodowy Instytut Dziedzictwa
Polski Komitet Narodowy ICOMOS

GOSPODARZ:
Kopalnia Soli „Wieliczka” S.A.