Z budżetu Województwa Małopolskiego udzielane są dotacje celowe na prace konserwatorskie obiektów ruchomych i nieruchomych, posiadających istotne znaczenie historyczne, artystyczne lub naukowe oraz znajdujących się w złym stanie technicznym.
Celem programu jest:
- zahamowanie procesów degradacji zabytków i doprowadzenie do poprawy stanu ich zachowania;
- konsekwentne stosowanie wymogów konserwatorskich i kompleksowość podejmowanych działań;
- odnowa regionalnej architektury i ochrona przed zniszczeniem,
- wspieranie i zachęcanie właścicieli zabytkowych obiektów do podejmowania prac rewaloryzacyjno-konserwatorskich;
- wdrożenie programowej ochrony zabytków architektury drewnianej (zwłaszcza ujętych w Szlaku Architektury Drewnianej w Małopolsce);
- zapewnienie bezpieczeństwa obiektów zabytkowych oraz utrzymanie atrakcyjności turystycznej regionu opartej na walorach dziedzictwa kulturowego.
Dotacje obejmują prace na zabytkach nieruchomych – będących układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi; dziełami architektury i budownictwa, także obronnego i dawnego przemysłu, zabytkowymi cmentarzami i miejscami upamiętniającymi wybitne osoby i wydarzenia historyczne – oraz zabytków ruchomych będących wybitnymi dziełami dawnej sztuki (malarstwa sztalugowego, rzeźby, polichromii), rzemiosłem artystycznym i sztuką użytkową; kolekcjami stanowiącymi zbiory przedmiotów zgromadzonych i uporządkowanych oraz wytworami techniki charakterystycznymi dla dawnych i nowych form gospodarki, dokumentujących poziom nauki i rozwój cywilizacyjny.
Samorząd Województwa Małopolskiego każdego roku przeznacza środki finansowe na wspieranie prac konserwatorskich podejmowanych przez właścicieli zabytkowych obiektów w regionie - w latach 1999-2008 przekazano w sumie 18 125 262 zł.
Sejmik Województwa uchwałą podjął decyzję o udzieleniu dotacji na 2009 rok w kwocie ponad 8 741 000 zł, na realizację 127 zadań. Uchwałą z 3 lipca 2009 sejmik podjął uchwałę o przydzieleniu dotacji na kwotę 2 376 500 zł na realizację 61 dodatkowych zadań. Łącznie na wspieranie prac konserwatorskich łącznie 188 zadań w 2009 z funduszy marszałkowskich przewidziano 11 117 500 zł.
Zadania, na realizację których może być udzielona dotacja z budżetu Województwa Małopolskiego:
1) przedsięwzięcia, które polegają na prowadzeniu prac konserwatorskich lub restauratorskich przy najwartościowszych i najcenniejszych, z punktu widzenia wartości dziedzictwa kulturowego i wartości artystycznej, zabytkach nieruchomych, wpisanych do rejestru zabytków, będących:
• układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi;
• dziełami architektury i budownictwa;
• dziełami budownictwa obronnego;
• obiektami dawnego przemysłu;
• zabytkowymi cmentarzami;
• miejscami upamiętniającymi wybitne osoby i wydarzenia historyczne.
2) prace konserwatorskie dotyczące zabytków ruchomych, wpisanych do rejestru zabytków, w szczególności:
• wybitnych dzieł dawnej sztuki (np.: polichromie, rzeźby, malarstwo sztalugowe, ołtarze), rzemiosła artystycznego i sztuki użytkowej;
• kolekcji stanowiących zbiory przedmiotów zgromadzonych i uporządkowanych;
• wytworów techniki charakterystycznych dla dawnych i nowych form gospodarki, dokumentujących poziom nauki i rozwój cywilizacyjny.
3) opracowanie programów prac konserwatorskich,
4) badania konserwatorskie, architektoniczne lub archeologiczne substancji zabytkowej.
Dotacja na prace lub roboty budowlane przy zabytku może finansować nakłady konieczne, obejmujące:
1) wykonanie dokumentacji konserwatorskiej, architektonicznej lub budowlanej, z zastrzeżeniem ust. 5, w tym:
a) sporządzanie ekspertyz technicznych i konserwatorskich;
b) przeprowadzenie badań konserwatorskich, architektonicznych lub archeologicznych;
c) wykonanie dokumentacji konserwatorskiej;
d) opracowanie programu prac konserwatorskich i restauratorskich;
e) wykonanie projektu budowlanego zgodnie z przepisami Prawa budowlanego;
f) sporządzenie projektu odtworzenia kompozycji wnętrz;
2) zabezpieczenie, zachowanie i utrwalenie substancji zabytku;
3) stabilizację konstrukcyjną części składowych zabytku lub ich odtworzenie w zakresie niezbędnym dla zachowania tego zabytku;
4) odnowienie lub uzupełnienie tynków i okładzin architektonicznych albo ich całkowite odtworzenie, z uwzględnieniem charakterystycznej dla tego zabytku kolorystyki;
5) odtworzenie zniszczonej przynależności zabytku, jeżeli odtworzenie to nie przekracza 50 % oryginalnej substancji tej przynależności;
6) odnowienie lub całkowite odtworzenie okien, w tym ościeżnic i okiennic, zewnętrznych odrzwi i drzwi, więźby dachowej, pokrycia dachowego, rynien i rur spustowych;
7) modernizację instalacji elektrycznej w zabytkach drewnianych lub w zabytkach, które posiadają oryginalne, wykonane z drewna części składowe i przynależności;
8) wykonanie izolacji przeciwwilgociowej;
9) uzupełnienie narysów ziemnych dzieł architektury obronnej oraz zabytków archeologicznych nieruchomych o własnych formach krajobrazowych;
10) działania zmierzające do wyeksponowania istniejących oryginalnych elementów zabytkowych układu parku lub ogrodu;
11) zakup materiałów konserwatorskich i budowlanych, niezbędnych do wykonywania prac i robót przy zabytku wpisanym do rejestru, o których mowa w pkt. 7 i 15;
12) zakup i montaż instalacji przeciwwłamaniowej oraz przeciwpożarowej i odgromowej.
Wniosek o udzielenie dotacji nie może dotyczyć jedynie kosztów wykonania dokumentacji konserwatorskiej, architektonicznej lub budowlanej.
Dotacje z budżetu Województwa Małopolskiego powinny być przeznaczane na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane unikatowych zabytków Małopolski, w pierwszej kolejności:
1) wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego
i Naturalnego UNESCO;
2) uznanych za pomnik historii;
3) włączonych do parku kulturowego;
4) najcenniejszych obiektów w skali kraju i regionu spośród wpisanych do wojewódzkiego rejestru zabytków.
Przy udzielaniu dotacji respektuje się zasady otwartości, konkurencji, jawności, przejrzystości, niekomercyjności, apolityczności i partycypacji społecznej.
O dotację może ubiegać się każdy podmiot będący właścicielem lub posiadaczem zabytku, jeżeli posiadanie to oparte jest o tytuł prawny do zabytku wynikający z użytkowania wieczystego, ograniczonego prawa rzeczowego, trwałego zarządu albo stosunku zobowiązaniowego.
Dotacja może być udzielona na dofinansowanie nakładów koniecznych na wykonanie prac konserwatorskich, restauratorskich i prac budowlanych przy zabytkach, które wnioskodawca zamierza wykonać w kolejnym roku – w przypadku złożenia wniosku z terminem naboru do dnia 15 grudnia lub w roku złożenia wniosku – w przypadku złożenia wniosku z terminem naboru do dnia 30 maja.
Na zasadach określonych w niniejszej uchwale, wnioskodawca może wystąpić z kilkoma wnioskami o dotacje dla prac lub robót budowlanych przy więcej, niż jednym zabytku.
Dotacja z budżetu Województwa Małopolskiego na wykonanie prac lub robót budowlanych przy jednym i tym samym zabytku w danym roku może być udzielona w wysokości do 70 % ogółu nakładów na te prace lub
roboty.
Jeżeli zabytek posiada wyjątkową wartość historyczną, artystyczną lub naukową albo wymaga przeprowadzenia złożonych pod względem technologicznym prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych, albo gdy sytuacja wymaga niezwłocznego podjęcia prac lub robót budowlanych przy zabytku – dotacja może być udzielona w wysokości do 100 % nakładów koniecznych na wykonanie tych prac lub robót budowlanych.
Łączna kwota dotacji udzielonych ze środków publicznych na dofinansowanie prac konserwatorskich, restauracyjnych lub robót budowlanych przy zabytku, nie może przekroczyć wysokości 100 % nakładów koniecznych na wykonanie tych prac lub robót.
Maksymalna kwota oczekiwanej przez wnioskodawcę dotacji z budżetu Województwa Małopolskiego nie może być większa niż 200 000 złotych, z wyjątkiem dotacji na ratowanie zabytków, których istnienie zagrożone jest skutkami kataklizmów lub katastrofy budowlanej.
PROGRAM KONSERWATOR:
Samorząd Województwa Małopolskiego w poczuciu odpowiedzialności za dziedzictwo kulturowe regionu, mając na uwadze problem aktywizacji osób bezrobotnych zainicjował i wdrożył Program Konserwator - pierwszy w Polsce program czasowego zatrudnienia osób długotrwale bezrobotnych zagrożonych wykluczeniem społecznym przy pracach związanych z zachowaniem i rewitalizacją substancji zabytkowej oraz ochroną krajobrazu kulturowego.
Program Konserwator realizowany jest na terenie województwa małopolskiego od 2004 roku na podstawie uchwał Sejmiku Województwa Małopolskiego oraz uchwały Zarządu Województwa Małopolskiego z 2007 roku w sprawie przyjęcia Programu Konserwator. Uwzględnia założenia dokumentów strategicznych dla rozwoju regionu - Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2007-2013 oraz Wojewódzkiego Programu Ochrony Dziedzictwa i Krajobrazu Kulturowego Małopolski.
Podstawowym celem programu jest zmniejszenie ryzyka wykluczenia społecznego osób długotrwale bezrobotnych poprzez zwiększenie ich atrakcyjności na rynku pracy w wyniku stworzenia możliwości nabycia nowych kwalifikacji i umiejętności oraz udzielenie wsparcia jednostkom samorządu terytorialnego, instytucjom kultury oraz innym podmiotom realizującym zadania na rzecz ochrony zabytków i krajobrazu kulturowego w regionie.
W 2007 roku Zarząd Województwa Małopolskiego podjął uchwałę o przyznaniu na realizację programu Konserwator kwoty 2 500 000 zł z puli środków Funduszu Pracy pozostającej w dyspozycji samorządu województwa. Przyznane środki w wysokości 664 100 zł zagwarantowały czasowe zatrudnienie 184 osób w 12 instytucjach kultury dla których samorząd województwa pełni funkcję organizatora. Pozostała kwota w wysokości 1 835 900 zł została przyznana na realizację 48 projektów zgłoszonych w konkursie na dofinansowanie projektów w ramach Programu „Konserwator”– edycja 2007 przez podmioty realizujące zadania na rzecz ochrony zabytków. Pozwoliło to na aktywizację zawodową kolejnych 283 osób. Z puli środków Funduszu Pracy w wysokości 2 500 000 zł na realizację programu regionalnego „Konserwator 2008” kwotę w wysokości 792 616 zł przeznaczono na dofinansowanie wniosków zgłoszonych przez wojewódzkie instytucje kultury. Pozostała kwota w wysokości 1 707 384 została rozdzielona pomiędzy wnioskodawców w trybie konkursu.
Więcej informacji:
http://www.malopolskie.pl/Kultura/Ochrona_zabytkow/