Cmentarz wojenny z okresu I wojny światowej w lesie (sterkowieckim) szczepanowskim

Szukaliśmy informacji na temat cmentarza w różnych źródłach (książki, Internet), pytaliśmy rodziców i dziadków, ale nikt nie znał jego historii. Wszyscy jednak, którzy go widzieli, mówili, że jest bardzo zniszczony i nikt się nim nie interesuje.
Jedynym źródłem wiedzy, do którego dotarliśmy, był artykuł zamieszczony na brzeskiej stronie internetowej (http://www.brzesko.ws), napisany przez prof. Mariana Stolarczyka.










Według informacji tam zawartych, jest to cmentarz wojenny w Sterkowcu-Dziekanowie i nosi numer 279 w spisie cmentarzy wojennych. Jak wynika z treści artykułu, Dziekanów był kiedyś wsią leżąca pomiędzy Sterkowcem a Szczepanowem, obecnie na tym obszarze rośnie las i to tu znajduje się cmentarz. Zostali na nim pochowani żołnierze, którzy polegli w bitwach jakie rozegrały się na tym terenie od września do końca grudnia 1914 r.
Wszyscy żołnierze, którzy zginęli w tym czasie na polu bitwy zostali pochowani przez wojsko i miejscową ludność w płytkich i często zbiorowych mogiłach.
W 1915 roku przystąpiono do budowy cmentarza wojennego, ekshumacji i identyfikacji zwłok co w wielu przypadkach było już niemożliwe.
Przez wiele następnych lat nikogo nie interesował los tego cmentarza. Świadkowie, którzy czasem go odwiedzali mówili o zniszczonym ogrodzeniu, powalonych krzyżach i tablicach porośniętych mchem.

Był październik i zbliżał się dzień w którym wszyscy odwiedzamy groby bliskich zmarłych. Dlatego na jednej z lekcji wychowawczych postanowiliśmy wybrać się na ten cmentarz z naszą wychowawczynią. Chcieliśmy zobaczyć to miejsce, uprzątnąć i zapalić znicze, aby w Dniu Wszystkich Świętych nie było opuszczone.

Mapa przedstawiająca (z dużym prawdopodobieństwem) miejsce cmentarza i jego odległość od naszej szkoły.

Droga była długa, bo trwała ponad godzinę, ale pogoda była piękna i z niewielkim wysiłkiem, klucząc po leśnych ścieżkach, dotarliśmy na miejsce. Cmentarz położony jest w lesie z dala od zabudowań. Wielkie było nasze zdziwienie, kiedy na miejscu okazało się, że cmentarz został właśnie odnowiony.











Spoczywa tu około 150 żołnierzy różnych narodowości, austro-węgierskiej i wielkorosyjskiej armii, oficerów i szeregowców w bratnich mogiłach, zwycięzców i zwyciężonych.
Pochowani są w 9 grobach.
1, 2, 3, to pojedyncze groby Austriaków,
4 – zbiorowa mogiła czterdziestu Rosjan,
5, 6, 7 – pojedyncze groby oficerów austriackich,
8 – zbiorowa mogiła 55 żołnierzy austriackich,
9 – zbiorowa mogiła 50 żołnierzy austriackich.
Wszyscy zginęli na tym terenie w 1914 roku.
 

Kolejny raz wybraliśmy się na cmentarz w listopadzie wraz z drużyną harcerską, aby jeszcze raz uprzątnąć groby z liści i zapalić znicze.

Wielu naszych przodków (mieszkańców Mokrzysk), brało udział w bitwach na różnych frontach a ich mogiły rozrzucone są po całym świecie. Chcielibyśmy, by również im za przelaną krew oddano należną cześć, bo:
„Śmierć żołnierska jest święta
i wszelki nakaz nienawiści maże.
Czy wrogiem był, czy bratem,
niech nikt nie pamięta.
Jednaką cześć i miłość winniśmy im
w darze”

Aby zapoznać koleżanki i kolegów z historią cmentarza przygotowaliśmy w naszej szkole gazetkę ścienną.

Dla rodziców przygotowaliśmy folder. Przedstawia on najważniejsze informacje dotyczące cmentarza, by pamięć o tym miejscu i o ludziach, którzy walczyli przelewając własną krew , trwała wśród mieszkańców naszej miejscowości.















Od 1984 r. cmentarzami wojennymi w Polsce interesuje się austriacka organizacja Czarny Krzyż, nam również nie powinny być obojętne piękne cmentarze z dawnych lat, bo dbałość i pamięć o te obiekty to nasz obowiązek.

W 2009 roku cmentarz został odnowiony i mamy nadzieję, że taki pozostanie. To co znajduje się na tym miejscu jest święte, godne zachowania i ochrony, dla nas i przyszłych pokoleń.

KTO: Zespół badawczy:
uczniowie klasy Va, Publicznej Szkoły Podstawowej im. Tadeusza Kościuszki
w Mokrzyskach, ul. Wiślana 47, 32-800 Brzesko, woj. małopolskie

1. Jakub Chwał, urodzony w 1998r.
2. Kamil Halik, urodzony w 1998r.
3. Oliwia Stolarz, urodzona w 1998r.
4. Justyna Wielgosz, urodzona w 1998r.
5. Paulina Zachara, urodzona w 1998r.

Opiekun zespołu:
Dorota Węglarz, nauczyciel historii w Publicznej Szkole Podstawowej im. T. Kościuszki
w Mokrzyskach.