GDZIE: Szczecin, ul. Przylesie, woj. zachodniopomorskie
CO: Pałac Henningsholm – dawniej i dziś

Poznanie historii budynku, w którym mieści się Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii Nr 1 w Szczecinie okazało się niełatwym zadaniem. Różnymi sposobami próbowaliśmy dotrzeć do informacji o tym co dawniej działo się w naszym pałacu.
Byliśmy w archiwum, ale niestety nie zachowały się tam żadne dokumenty na temat budynku
przy ul. Przylesie w Szczecinie.

Z pomocą przyszli nam panowie: Tomasz Fit i Ryszard Wojniusz, dzięki którym udało nam się poznać dzieje majątku Henningsholm, którego część stanowił budynek MOS1.
W ciągu lat zmieniali się właściciele majątku. Wśród nich byli: Bau Inspector Rottenberg,
Herr Schreiber, od którego to około 1884 roku ziemię odkupił Victor von Dewitz, pochodzący
ze starego meklembursko-pomorskiego rodu.

Herb rodu von Dewitz

Victor von Dewitz w swoim nowym majątku wybudował pałac ze szklanym dachem i z pięknie położonym ogrodem.
Po śmierci Victora von Dewitza majątek odziedziczyli jego synowie Werner i Victor, którzy musieli jednak pozbyć się go, gdyż popadli w konflikt z władzą hitlerowską. Próbując ratować majątek, Dewitz sprzedawał działki pod budowę domów mieszkalnych w okolicy dzisiejszego Wielgowa i Płoni, przez co przyczynił się do rozwoju obu dzielnic.

Około 1925/26 roku baron Hans von Bodenhausen kupił od Victora 188 ha ziemi, na której postawił klasycystyczny pałac (obecnie siedziba MOS1). Oba pałace zostały połączone podziemnym tunelem. Jedno z trzech wejść do niego znajduje się niedaleko nas, nad rzeką Płonią. Obecnie korzystają z niego jedynie nietoperze, które tam zimują. Pozostałe wejścia zostały zamurowane.

W 1938 roku pałac Henningsholm z zabudowaniami przejął Luftwaffe (Luftgau Kommando nr II), umieszczając tu kompanię Luftgau-Nachrichten-Abteilung 2.

Według „Order de Battle” w okresie od sierpnia do października 1939 roku rezydowało tam dowództwo 1. Floty Powietrznej Luftwaffe, czyli I Armii Powietrznej pod dowództwem Generała Feldmarszałka Alberta Kesselringa. Stąd kierowano m.in. atakami lotniczymi na Polskę w czasie kampanii wrześniowej 1939 r. a samoloty startowały z lotniska w Kluczewie pod Stargardem.
Albert Kesselring, który był później m.in. naczelnym dowódcą wojsk niemieckich we Włoszech (1943-1945) w jednym ze swoich pamiętników wspomina swoją reakcję na odwołanie przez Hitlera ataku na Polskę z 25 sierpnia:
Nie kryliśmy radości z powodu tej zmiany decyzji Hitlera. Wyraziłem nadzieję, że wojna, która zdawała się być nieunikniona, ostatecznie została odwołana. Wielce poruszony siedziałem przy sterach mojego samolotu i leciałem w promieniach zachodzącego słońca na moje stanowisko dowodzenia w Henningsholm pod Szczecinem.

W latach 1941-1942 swoją siedzibę miała tu Szkoła Motorowa S.A.

W 1943 roku w pałacu zakwaterowano Luftwaffen-Bau-Ersatz-Bataillon III (Trzeci Zapasowy Batalion Budowlany Sił Powietrznych), którego celem była rozbudowa lotniska w Kluczewie.

W latach 1944-1945 w pałacu przebywali prawdopodobnie niemieccy żołnierze, rekonwalescenci ze szpitala w Zdunowie.
Dziś, są tam tylko pozostałości po dawnej świetności tego miejsca. Pałac Hennigsholm w czasie działań wojennych został oszczędzony. Po wojnie jednak część wyposażenia pałacu i warsztatów została wywieziona do Rosji. Sam pałac został rozebrany a uzyskany materiał został częściowo wykorzystany przez osadników lub wywieziony na odbudowę Warszawy. W nienaruszonym stanie pozostał tylko Letni Pałac, w którym obecnie uczymy się my!
Sprawdzaliśmy, czy jeszcze można tam coś ciekawego znaleźć. I udało się!

Posiadając wszystkie niezbędne informacje, przystąpiliśmy do tworzenia prezentacji o historii pałacu Henningsholm.
Poznaliśmy już historię pałacu Henningsholm oraz miejsca, w którym obecnie się uczymy. Nasze działania nie skończyły się jednak na tym. Cały czas, w miarę możliwości, dbamy o nasz „pałac” jak i jego otoczenie.


KTO: Zespół Badawczy z Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii Nr1 w Szczecinie, w składzie:
Adrian Baprawski
Sebastian Borysiak
Paweł Olbrych
Mateusz Dmowski
Mariusz Stenzel
Opiekun: Elżbieta Karwańska