Przygotowaliśmy zestawienie wydanych w 2008, 2009, 2010 i 2011 roku pozwoleń na badania archeologiczne, które wpłynęły do naszej instytucji. Prowadzenie takiej ewidencji jest jednym z zadań statutowych Działu Archeologii Narodowego Instytutu Dziedzictwa, realizowanych jako jeden z elementów wspierania działań Wojewódzkich Konserwatorów Zabytków. Ewidencja dziedzictwa archeologicznego, w tym prowadzonych badań archeologicznych, służy statystykom i analizom, niezbędnym do kreowania standardów służących skutecznej polityce konserwatorskiej w zakresie ochrony dziedzictwa archeologicznego. Uzyskane dane wykorzystane zostały m.in. przy procesie przygotowania ostatniej nowelizacji ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz licznych referatów dotyczących ochrony dziedzictwa.
Pomimo, iż informacje te służą przede wszystkim Generalnemu Konserwatorowi Zabytków, nie wszystkie Urzędy Ochrony Zabytków przysyłają do NID pozwolenia na badania archeologiczne, albo dostarczają je częściowo. W tym zakresie niewiele zmieniło rozesłane do Urzędów Ochrony Zabytków, pismo Generalnego Konserwatora Zabytków nr DOZ-SK(KOBiDZ)-072/3/8/10 z dnia 10 marca 2010 roku, z prośbą o przesyłanie kopii pozwoleń do ówczesnego KOBiDZ. W związku z tym sumy w zestawieniu nie mogą obejmować pozwoleń wydawanych przez powyższe urzędy. Ze względu na to, iż w tabeli zostały wyszczególnione wszystkie Urzędy Ochrony Zabytków, te z nich, które nam nie dostarczają kopii wydawanych pozwoleń zostały zaznaczone kolorem czerwonym. Problemem przy zrobieniu właściwej analizy jest również fakt, iż niektóre Urzędy Ochrony Zabytków wydają pozwolenia na badania archeologiczne nie wyszczególniając konkretnego rodzaju prac (np. badania powierzchniowe, wykopaliskowe, nadzory).
W tabeli wyszczególniliśmy podział ze względu na rodzaj badań, podmiot prowadzący badania, badania finansowane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad oraz badania prowadzone przy stanowiskach wpisanych lub znajdujących się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków. W kolumnie „badane przez instytucje publiczne” uwzględnione zostały badania prowadzone przez, uczelnie, muzea i Instytuty PAN, w rubryce „badane przez organizacja społeczne” uwzględnione są badania prowadzone przez różnego rodzaju stowarzyszenia i fundacje.
Z analizy pozwoleń, które wpłynęły do KOBiDZ i NID w ostatnich czterech latach wynika, że liczba wydawanych pozwoleń wrasta rocznie około 7 %. Jeśli chodzi o rodzaj prowadzonych badań, to niestety najwięcej pozwoleń wydawanych jest ogólnie na badania archeologiczne, bez podania rodzaju badań. W drugiej kolejności są pozwolenia na prowadzenie nadzorów archeologicznych. Niewiele mniej jest wydawanych pozwoleń na prowadzenie badań ratowniczych. Przykrą konkluzją jest fakt, że aż 15-19 % pozwoleń jest wydawanych na badania przy zabytkach wpisanych do rejestru, przy czym dużą liczbę ich niestety stanowią nadzory. Kolejnym narzucającym się wnioskiem jest to, iż zdecydowana większość, bo aż ponad 80 % badań prowadzona jest przez firmy i osoby prywatne.
Pliki do pobrania:
2008.xls
2009.xls
2010.xls
2011.xls