Browar w Sarnakach

GDZIE: Sarnaki, woj. mazowieckie
CO: Browar w Sarnakach











Browar w Sarnakach: w 1934 roku (zdjęcie po lewej) i dziś


Sarnacki Browar za czasów Józefa Szummera
Browar założył Walerian Arnold w 1872 roku. Gdy zmarł fabrykę przejął jego syn Franciszek, dzięki któremu zwiększono produkcję i rynek zbytu, więc otworzył piwiarnie, a browar oddał w dzierżawę Adalbertowi Dornfeldowi na okres 6 lat. Niedbałość Adalberta oraz długi Franciszka doprowadziły do jego upadku i jego licytacji. Ten majątek kupił Józef Szummer za 5000 rubli.

Józef Szummer zlikwidował drewniany browar i w 1903 r. rozpoczął budowę nowego z czerwonej cegły. W czasie, gdy browar był w trakcie remontu, funkcjonowała piwiarnia Adalberta, która nie była włączona do licytacji.

Od 1915 r. browar był nieczynny. 30 października 1918 r. Józef Szummer ponownie uruchomił browar, ale nie na długo, bo już w 1920 w wyniku wkroczenia wojsk bolszewickich produkcja została wstrzymana. Gdy ponownie uruchomiono fabrykę długo nie mogła ona osiągnąć poziomu sprzed I Wojny Światowej. Trwałe starania nad podniesieniem produkcji browaru przez Józefa Szummera przerwała jego śmierć. Zmarł 19 września 1938 r.

Po śmierci Józefa Szummera
Działania wojenne w 1939 r. nie poczyniły żadnych szkód w browarze. Zakład wprzęgnięto w tryby niemieckiej gospodarki wojennej. Miał dostarczać piwo dla wojska oraz organów władzy okupacyjnej. Dopiero w czasie wycofywania się, w lipcu 1944 r., Niemcy podpalili lokomobilę i wysadzili jeden kocioł warzelny. W tej sytuacji Maria Szummerowa przekazała browar w dzierżawę Spółdzielni z Platerowa.

Cały majątek został zapisany w testamencie bratu, Hipolitowi Tytusowi Szummerowi. Maria Szummer, bezdzietna wdowa po zmarłym, miała mieć utrzymanie z tegoż majątku do swojej śmierci.





Zabudowania browarne pomimo starań Józefa Kisiela (kierownika w latach 1941-1944 i 1947-1961) nie zostały wpisane do rejestru zabytków oraz nie podlegają ochronie konserwatorskiej. W 1992 budynki zostały sprywatyzowane i obecnie należą do Tadeusza Wasiluka, który nie ma dość środków finansowych, aby dbać o Browar. Jest on w coraz gorszym stanie – popada w ruinę.








Zdjęcie Józefa Kisiela

















Od lewej: Okupacyjna legitymacja pracownika browaru w Sarnakach; Etykiety piw produkowanych w Sarnakach.











Na zdjęciach od lewej: Budynek portierni; Stajnie przekształcone w późniejsze magazyny.











Na zdjęciach od lewej: Rozlewnie piwa; Piwnice, gdzie przechowywano beczki z piwem.












Na archiwalnych zdjęciach od lewej: Dom, w którym mieszkali Szummerowie; Budynki nieczynnego browaru w Sarnakach.












Wycinek mapy niemieckiej z 1940 r., na której oznaczono browar „Br”

Nasze działania promocyjne

 

KRÓTKA HISTORIA BROWARU
1874r. – WALERIAN ARNOLD ZAKŁADA BROWAR
1902r. – WŁAŚCICIELEM BROWARU ZOSTAJE JÓZEF SZUMMER
1905r. – POWSTAJE MUROWANY BROWAR
1944r. – NIEMCY PODPALAJĄ CZĘŚĆ BUDYNKU
1950r. – NACJONALIZACJA ZAKŁADU
1963r. – PRZY BROWARZE POWSTAJE PRZETWÓRNIA OWOCOWO-WARZYWNA
1975r. – WYTWORZENIE OSTATNIEJ PARTII PIWA
1992r. – PRYWATYZACJA PRZETWÓRNI I ZABUDOWAŃ NIECZYNNEGO BROWARU
 

Źródła, z których korzystaliśmy

KTO: Justyna Góralińska, Milena Tyszko, Cezary Kłykociński z Zespołu Szkół Gimnazjum imienia Bohaterów Akcji V2 w Sarnakach pod kierunkiem mgr Bożeny Szymańskiej