Aktualności

W dniach 28 - 30 czerwca 2010 roku w Galinach na pograniczu Warmii i Mazur, w ramach cyklu spotkań i seminariów poświęconych aktualnym problemom konserwatorskim, odbyła się konferencja zorganizowana przez Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, której tematem przewodnim były „Małe miasta w polskiej przestrzeni kulturowej”. Temat ten kontynuował zapoczątkowaną w ubiegłym roku konferencją w Cedyni problematykę związaną z ochroną i kształtowaniem historycznych przestrzeni publicznych małych miast. Konferencja stała się okazją do spotkania całego środowiska konserwatorskiego z Generalnym Konserwatorem Zabytków na czele, tj. wojewódzkich konserwatorów zabytków, przedstawicieli Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN oraz KOBiDZ.

Obrady odbywały się w odbudowanym i zaadaptowanym na cele hotelowe Zespole Pałacowym – Galiny, otoczonym pieczołowicie zrewaloryzowanym parkiem rozdzielonym rzeką Pisą oraz zachowanym Folwarkiem składającym się z zespołu zabytkowych budynków z czerwonej cegły.



Stałym elementem konferencji jest wyjazd studyjny, który połączony był z odwiedzeniem interesujących miejsc, zapoznaniem się z zagadnieniami ochrony poszczególnych zabytków i prezentacją zagadnień konserwatorskich bezpośrednio przy obiekcie. Na trasie objazdu znalazł się Reszel – miasto o zachowanym średniowiecznym układzie przestrzennym i historycznej zabudowie oraz Kętrzyn – miasto silnie zniszczone po II wojnie z wprowadzoną w latach powojennych w obręb murów miejskich nową zabudową. Z zagadnieniami ochrony gotyckiej sakralnej architektury ceglanej uczestnicy konferencji mogli zapoznać się podczas wizyty w Wozławkach, Szestnie i Bezławkach, natomiast problematykę konserwatorską założeń przestrzenno-architektonicznych zaprezentowano w Świętej Lipce, Stoczku Klasztornym, Łężanach i Łabędniku.



Właściwa sesja odbyła się trzeciego dnia konferencji, podczas której skoncentrowano się na zagadnieniach związanych z kształtowaniem przestrzeni rynków staromiejskich, często w całości zniszczonych podczas wojny, kształtowaniem zieleni publicznej, promenad, nabrzeży i centrów handlowych zlokalizowanych w obszarach historycznych. Postawiono wiele pytań, m.in. w jakim zakresie i w jaki sposób należy chronić małe miasta, w przypadku kiedy czytelna jest ich historyczna struktura układu, natomiast pozbawione są w całości zabytkowej zabudowy?. Czy powinno się rekonstruować cenne obiekty, pozostawiać ich relikty czy też uzupełniać nowymi rozwiązaniami architektonicznymi?. Rozważania te poprzedzone były prezentacją przykładów właściwego wprowadzania zabudowy uzupełniającej w obszar historycznych ośrodków miejskich, ale także przykładów łączenia elementów historycznych ze współczesnymi rozwiązaniami architektonicznymi, fałszującymi historię i tworzącymi niezrozumiałą kreację.

Konferencja w Galinach wprowadziła jej uczestników w nowe aspekty ochrony historycznych małych miast, nie wyczerpała jednak całej złożonej problematyki. Istnieje zatem potrzeba kontynuacji tego zagadnienia, wymiany doświadczeń i wypracowania metod ratowania zabytkowych przestrzeni małych miast. Dlatego temat przyszłorocznego seminarium jest już znany. Być może spotkanie odbędzie się w Małopolsce.