Aktualności

W dniach 13-15 września br., we Lwowie i Krasiczynie odbywa się międzynarodowa konferencja naukowa pod tytułem „Fenomen drewnianej cerkwi”. Konferencja organizowana jest w związku z dobiegającymi końca pracami nad polsko-ukraińskim wnioskiem o wpis zespołu cerkwi regionu Karpat na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO.

Celem konferencji jest zaprezentowanie merytorycznego kryterium wyboru cerkwi do wpisu na Listę oraz korzyści wynikających z umieszczenia na Liście Światowego Dziedzictwa. Ponadto, podczas spotkania omówione zostaną zagadnienia związane z użytkowaniem i ochroną konserwatorską drewnianych obiektów sakralnych. Konferencji będzie towarzyszyła wizytacja wybranych obiektów z nominowanej listy na terenie Polski i Ukrainy. Organizatorem spotkania jest Narodowy Instytut Dziedzictwa, Lwowska Obwodowa Administracja i Rada Obwodowa, Narodowy Uniwersytet „Lwowska Politechnika” oraz Międzynarodowe Centrum Ochrony Dziedzictwa Kulturowego w Żółkwi.

Drewniane cerkwie w polskim i ukraińskim regionie Karpat to, obok królewskich kopalni soli w Wieliczce i Bochni, drugi aktualnie opracowany polski wniosek wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa.

Wniosek dotyczy 16 obiektów, w tym 8 z terenu Polski tj.:

1. Cerkwi p.w. św. Michała Archanioła – w miejscowości Brunary Wyżnie;
2.Cerkwi p.w. Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy – w miejscowości Chotyniec;
3. Cerkwi p.w. św. Paraskewii – miejscowość Kwiatoń;
4. Cerkwi p.w. Opieki Bogarodzicy – w miejscowości Owczary;
5. Cerkwi p.w. św. Jakuba Młodszego Apostoła – w miejscowości Powroźnik;
6. Cerkwi p.w. św. Paraskewii – w miejscowości Radruż;
7. Cerkwi p.w. Archanioła Michała w Smolniku;
8. Cerkwi p.w. Michała Archanioła w Turzańsku.

W Europie budownictwo sakralne rozwijało się na różnych zasadach i w różnych formach. O wyjątkowości sakralnej architektury drewnianej z terenu polskich i ukraińskich Karpat świadczy m.in. różnorodność stylistyki i formy, stanowiąca jednocześnie powiązaną ze sobą spójną całość. Wyjątkowe uniwersalne wartości wytypowanych grup obiektów spełniają warunek autentyczności i integralności. Cerkwie są zachowane w historycznej postaci, dzięki czemu stanowią zabytki o szczególnym znaczeniu. Ich walory prezentują cechy charakterystyczne dla regionu, a jednocześnie wyróżniają budowle w skali ponadregionalnej. Stanowią doskonały przykład integracji walorów kulturowych i przyrodniczych lokalnego krajobrazu.

Niedoceniana dotychczas wartość architektury drewnianej, od kilku lat jest na nowo odkrywana, stanowiąc tym samym obiekt szczególnego zainteresowania społeczności międzynarodowej. Potwierdzeniem tej tezy są kolejne wpisy na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. W roku 2001 na Listę UNESCO wpisano kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy, natomiast w 2003 r., kościoły drewniane południowej Małopolski: Binarowa, Blizne, Dębno, Sękowa, Haczów, Lipnica Murowana.

Zespół proponowanych do wpisu drewnianych cerkwi w polskim i ukraińskim regionie Karpat, będąc unikatową spuścizną kulturową, ma wypełnić nader istotną lukę w reprezentacji tradycyjnych drewnianych budowli sakralnych Europy, obecnych na Liście UNESCO.

Program konferencji.

******

Narodowy Instytut Dziedzictwa realizuje część zadań Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, wynikających z przystąpienia Polski do Konwencji Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO z 1972 r. NID zapewnia standardy ochrony, konserwacji i prezentacji miejsc Światowego Dziedzictwa. Monitoruje i ocenia stan miejsc Światowego Dziedzictwa, koordynuje prace nad przygotowaniem planów zarządzania dla poszczególnych miejsc oraz czuwa nad ich realizacją. Instytut koordynuje także prace nad raportami okresowymi dotyczących polityki państwa w zakresie realizacji Konwencji Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Więcej informacji na temat Światowego Dziedzictwa UNESCO oraz nowe polskie propozycje wpisów na Listę, znajdują się w zakładce „Zabytki w Polsce”.