W 2004 roku w Regionalnym Ośrodku Badań i Dokumentacji Zabytków opracowana została atrakcyjna trasa turystyczna, która objęła szerszy obszar miasta, niż tradycyjny szlak zwiedzania ograniczający się głównie do Katedry i Starego Rynku.
Chcąc odróżnić poznański trakt od funkcjonujących w innych miastach, nazwaliśmy go Traktem Królewsko – Cesarskim. Poznański trakt odwołuje się do początków państwa i roku 1000, gdy Bolesław Chrobry podejmował w Poznaniu cesarza Ottona III, któremu marzyła się Europa bez granic. Osiem wieków później Napoleon przekonywał tu Polaków, że są w stanie sami wywalczyć niepodległość. W początkach XX w. cesarz Wilhelm II, budując zamek, chciał ostatecznie przypieczętować niemieckie panowanie na tej części ziem polskich. Spełniła się jednak przepowiednia, że „gdy zamek powstanie, Polska zmartwychwstanie”. W 1919 roku zamek zajął Uniwersytet Poznański, a wykształceni w nim polscy matematycy, łamiąc hitlerowski szyfr Enigma, wpłynęli na los II wojny światowej.
Trakt Królewsko – Cesarski prowadzi od kościoła św. Jana Jerozolimskiego na Komandorii do kościoła św. Floriana na Jeżycach. Spacerując nim, poznajemy rozwój przestrzenny i architektoniczny miasta oraz bogatą historię grodu nad Wartą. Położone na trakcie rezydencje związane z władcami są jak kamienie milowe znaczące etapy dziejów Poznania, a także początek, rozkwit, upadek i odrodzenie państwa polskiego.
Niniejszy przewodnik różni się od innych. Nie opisuje zabytków, lecz wydarzenia i ludzi, skupiając się przede wszystkim na panujących. Byli to nie tylko królowie i książęta polscy i obcy, czy cesarze bawiący tu niegdyś, ale także biskupi, komandorzy i starostowie. Wszyscy w pewnych okresach odgrywali rolę w kreowaniu historii miasta, państwa a nawet kontynentu. Kochali i nienawidzili, toczyli bitwy, wystawiali dokumenty, budowali kościoły, zamki, pałace. Odbywali pełne przepychu wjazdy do miasta, urządzali wystawne śluby, chrzciny i pogrzeby, a ich nagrobki do dziś są ozdobą świątyń i cmentarzy. To oni wywarli wpływ na kształt miasta, do którego zwiedzania zachęcamy. A Poznań to miasto z klimatem, pełne magicznych miejsc wartych odkrycia, zobaczenia, posmakowania.
Dziękując wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego przewodnika, zapraszamy do podróży w przeszłość i wielokrotnych do niej powrotów.