Wydawnictwa

Jasło 2001
Str. 608 (w tym fotografie)
Cena 10 zł









Książka „Rozwój przestrzenny miast galicyjskich położonych między Dunajcem a Sanem w okresie autonomii galicyjskiej” stanowi pokłosie międzynarodowej konferencji naukowej, jaka odbyła się w Jaśle 23 i 24 kwietnia 1999 roku. Jej organizatorami byli: Regionalny Ośrodek Studiów i Ochrony Środowiska Kulturowego w Rzeszowie oraz Urząd Miasta w Jaśle, a honorowy patronat sprawowali: Wicemarszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Stanisław Zając, Konsul Generalny Republiki Austrii w Krakowie dr Alfred Längle oraz Burmistrz Miasta Jasła Andrzej Czernecki.

Jasielska sesja zgromadziła 25 referentów (w większości wybitnych znawców poruszanej problematyki) z Polski, Austrii i Ukrainy oraz przeszło 50 słuchaczy – zarówno naukowców z wiodących ośrodków akademickich, jak i znanych w środowiskach lokalnych badaczy-regionalistów. Reprezentowane były: Wiedeń, Lwów, Kraków, Rzeszów, Przemyśl, Krosno, Nowy Sącz, Cieszanów i Jasło, a wśród referentów i dyskutantów znaleźli się: historycy, historycy sztuki, architekci, urbaniści i konserwatorzy. Dzięki tej różnorodności jasielska sesja okazała się doskonałym forum do wymiany poglądów dla badaczy reprezentujących różne poglądy, ośrodki i specjalności.

Licząca 608 stron i 178 ilustracji książka, poprzedzona tekstami od organizatorów i honorowych patronów sesji oraz obszernym wstępem autorstwa Andrzeja Laskowskiego, składa się z 29 tekstów podzielonych przez redaktorów na 9 zasadniczych bloków tematycznych: Metropolie i centra / Zagadnienia ogólne, kwestie terminologiczne / Miasto galicyjskie / Jasło w okresie autonomii / Wojsko i kolej w mieście galicyjskim / Rola samorządu / Instytucje i organizacje w mieście galicyjskim / Specyfika miast galicyjskich / Głos w dyskusji. W książce omówione zostały problemy badawcze dotyczące m.in. Wiednia, Lwowa, Krakowa, Tarnowa, Przemyśla, Nowego Sącza, Grybowa, Jasła, Krosna, Stanisławowa, Leżajska i Rzeszowa. Zwrócono uwagę na zmieniającą się okresie autonomii definicję miasta, przemiany w strukturze społecznej oraz wyglądzie galicyjskich miast oraz na problem zabudowy willowej. Sporo miejsca (trzy teksty) poświęcono rozwojowi przestrzennemu miasta Jasła, w którym odbyła się wspomniana konferencja. Uwypuklono też rolę odrodzonego samorządu w kształtowaniu tkanki urbanistycznej, przedstawiono aktywność różnorodnych instytucji i organizacji w kontekście ich wpływu na wygląd miast. Omówiono wady i zalety przeprowadzenia linii kolejowych oraz obecności w miastach garnizonów wojskowych. Pisząc o specyfice miast galicyjskich zwrócono uwagę na zjawiska tak różnorodne, jak ich drewniana zabudowa, wpływ kultu maryjnego na rozwój Leżajska, czy aktywność budowlana rzeszowskich Żydów. W książce znalazło się też miejsce na krytykę stosowanych w Galicji rozwiązań z zakresu urbanistyki, omówienie XIX-wiecznych źródeł kartograficznych, analizę form i roli architektury sakralnej oraz przegląd budownictwa koszarowego galicyjskich twierdz.

Jak napisano w tekście wprowadzającym: Wolą organizatorów sesji jest, by zgromadzone w niniejszym tomie materiały mogły posłużyć władzom samorządowym miast omawianego obszaru do lepszego zrozumienia roli badań historycznych w kreowaniu wizerunku ich miejscowości teraz i w przyszłości.
Książka zaopatrzona jest w obszerne streszczenia obcojęzyczne, trójjęzyczny spis ilustracji oraz obszerne indeksy (miejscowości i nazwisk).

Publikacja ukazała się dzięki finansowemu wsparciu ze strony:

Spis treści:
 

Metropolie i centra
 

Zagadnienia ogólne, kwestie terminologiczne

Miasto galicyjskie

Jasło w okresie autonomii
 

Wojsko i kolej w mieście galicyjskim
 

Rola samorządu

Instytucje i organizacje w mieście galicyjskim
 

Specyfika miast galicyjskich
 

Głos w dyskusji