Skreślenia z rejestru

Pismem z dnia 31 grudnia 2008r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego powierzył Krajowemu Ośrodkowi Badań i Dokumentacji Zabytków prowadzenie spraw związanych z wykreśleniem z rejestru zabytków:

W świetle przepisu art. 13 ust.1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zabytek wpisany do rejestru, który uległ zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona nowych ustaleniach naukowych, zostaje skreślony z rejestru. Przepis ten stosuje się także do skreślenia części zabytku (ust.2) oraz otoczenia zabytku jeśli dokonuje się skreślenia samego zabytku (ust.3). Z rejestru skreśla się także zabytek, który został wywieziony na stałe za granicę, został wpisany do inwentarza muzealnego lub wszedł w skład narodowego zasobu bibliotecznego (ust.4). Skreślenie z rejestru następuje na podstawie decyzji ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

Wnioski o skreślenie obiektów z rejestru składane są do Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN przez osoby fizyczne i osoby prawne, a następnie przekazywane do Narodowego Instytutu Dziedzictwa, który przeprowadza postępowania administracyjne w danych sprawach. W ramach prowadzonego postępowania Instytut sprawdza zgodność dokumentów przesłanych w tych sprawach pod względem formalno-prawnym, w tym przede wszystkim dokonuje czynności sprawdzających czy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej do jego złożenia, tj. właściciela zabytku lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. W przypadku, gdy wniosek nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, Instytut wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku w wyznaczonym terminie (siedmio- lub czternastodniowym w zależności od rodzaju dokumentów wymagających uzupełnienia). Przeprowadza też uzupełnienie z urzędu akt postępowania w zakresie niezbędnym do rozpoznania a następnie załatwienia sprawy.

W NID dokonuje się również czynności przygotowawczych związanych ze wszczęciem z urzędu postępowań administracyjnych w sprawach skreśleń z rejestru zabytków nieistniejących w ramach tzw. „porządkowania rejestru zabytków”. Informacje o obiektach nieistniejących przekazywane są do Instytutu przez wojewódzkich konserwatorów zabytków wraz z materiałem dowodowym potwierdzającym fakt nieistnienia obiektu (np. protokół z oględzin, dokumentacja fotograficzna). Wówczas pismem zawiadamiane są wszystkie strony o wszczęciu z urzędu postępowania o skreślenie danego obiektu z rejestru zabytków z adnotacją, iż w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania mogą zapoznać się z aktami sprawy oraz wnieść uwagi, wnioski i zastrzeżenia.

O ile w sytuacjach prowadzonego postępowania z urzędu przed wydaniem decyzji rozstrzygającej nie jest wymagane zasięgnięcie opinii jednostki organizacyjnej powołanej w celu opieki nad zabytkami, o tyle w przypadkach prowadzonego postępowania na wniosek strony przed wydaniem decyzji o skreśleniu lub odmowie skreślenia z rejestru zabytków wskazane jest zasięgnięcie opinii właściwego do miejsca lokalizacji zabytku Oddziału Terenowego NID, rzeczoznawcy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w danej dziedzinie lub innego biegłego. Opinia ta staje się materiałem dowodowym pomocnym przy podjęciu rozstrzygnięcia w kwestii skreślenia bądź odmowy skreślenia obiektu z rejestru zabytków.

Bezpośredni nadzór nad realizacją zadań, o których wyżej mowa, sprawuje Dyrektor Departamentu Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego.