Potencjał społeczno-ekonomiczny
Dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze może być i jest elementem rozwoju gospodarczego i społecznego. Tendencje gospodarcze, wiążące się choćby z atrakcyjnością inwestycyjną, już spotkały się z odpowiedzią uczelni i organizacji zajmujących się szkoleniami. Stąd coraz większa na rynku oferta szkoleń na temat dotacji unijnych na sferę kultury, stąd studia podyplomowe o tematyce zarządzania instytucjami kultury, stąd wreszcie teoretycy –naukowcy zajmujący się ekonomią tworzą i rozwijają zakłady badające tę dziedzinę i edukujące specjalistów.
Oczywiście, łatwiej jest promować aktywną ochronę dziedzictwa w takich miejscach, jak Kraków, gdzie wiele zabytków odnowiono, a niezbędna infrastruktura powstała już dawno, ordynowana odgórnie przez państwo. Jednak regionom uboższym opłaca się stanąć do wyścigu o turystów i inwestorów poprzez inwestowanie w zabytki – aktywne w tej dziedzinie regiony to dowód, ze taka polityka po prostu się opłaca. Polsce będzie powstawać coraz więcej zakładów typu „badania i rozwój” (R&D), w których zatrudniani są wysokiej klasy specjaliści. Organizacja poszukująca takich pracowników wie, że najlepsi z nich nie przyjmą oferty pracy w miejscowości, w której jedynym atutem inwestycyjnym jest kolej, autostrada i lotnisko. Dla pracowników i ich rodzin najważniejsza jest oferta kulturowo-usługowa. Dobra szkoła, park, basen, muzeum, park kulturowy, kino – te elementy, które sprawiają, ze ludzie z chęcią w danej miejscowości zamieszkują. Specjalne strefy ekonomiczne muszą się przygotować na rozwój lokalnej i regionalnej oferty kulturalnej:
Warmińsko-Mazurska Specjalna Strefa Ekonomiczna - promocja turystyki Program Strefa Sztuki - ART STREFA oraz
Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna - o mieście. Te tendencje już są widoczne i regiony oraz miejscowości, które pierwsze rozwiną ofertę dla społeczności lokalnej, wygrają w tym wyścigu. Właściciele i zarządcy zabytków, regionalne i lokalne fundacje rozwoju, stowarzyszenia mieszkańców, lokalne muzea, skanseny i inne zainteresowane grupy mogą i powinny uczestniczyć w rozwoju swojego regionu .
Istnieje wiele możliwości dofinansowania inwestycji, szkoleń, wreszcie tworzenia stowarzyszeń, grup lobbingu. W Regionalnych Programach Operacyjnych i strategiach wojewódzkich na lata 2007-2013 (i późniejsze) w dziedzinie kultury priorytetami są rewitalizacja miejsc powojskowych, poprzemysłowych, rozwój infrastruktury i oferty turystycznej. Słowo „rewitalizacja” jest kluczowe dla rozwoju ekonomicznego i należy je zapamiętać. Dlaczego? Wystarczy zapoznać się z sukcesem poprzemysłowych ośrodków usługowo-kulturowych w Poznaniu, Łodzi, Warszawie. Rewitalizowanie starych fabryk, kamienic itp. jest czynnikiem stymulującym dla okolicznej przedsiębiorczości i aktywności społecznej. Po prostu opłaca się – w wymiarze ekonomicznym i społecznym. Więcej na temat potencjału dziedzictwa, szansach i zagrożeniach oraz wpływu na rozwój loalny odnaleźć mogą Państwo tutaj.
Unia Europejska nie ma wspólnej polityki kulturalnej, jednak w miarę postępów procesu integracji gospodarek krajów europejskich, wzrastało przekonanie o znaczeniu kultury jako czynnika rozwoju społecznego i ekonomicznego i konieczności jej uwzględnienia we wspólnotowych politykach. Znalazło to odbicie w Traktacie z Maastricht i potwierdzenie w Traktacie Amsterdamskim. Oba te akty prawne upoważniły instytucje Unii Europejskiej do podejmowania inicjatyw w dziedzinie kultury, które miały na celu przede wszystkim ochronę dziedzictwa kulturowego Europy oraz wzajemne poznanie kultur narodów zamieszkujących kontynent europejski. Jednak każde państwo członkowskie Unii Europejskiej samodzielnie tworzy własną politykę kulturalną i określa metody jej realizacji. Samo decyduje też o stopniu interwencji państwowej w finansowaniu poszczególnych dziedzin życia związanych z kulturą. Kultura ma duży wpływ na gospodarkę, zwłaszcza poprzez turystykę kulturową, ale tez poprzez atrakcyjność inwestycyjną. Działania kulturalne i artystyczne są szansą nie tylko dla miast, ale i dla wsi. Unia Europejska przywiązuje duża wagę do rozwoju regionów mniej uprzywilejowanych. Chodzi tu przede wszystkim o rozwój gospodarczy i społeczny, lecz kultura także jest jednym z jego czynników.
Według badań, sektor kultury dał w 2004 roku zatrudnienie niemal sześciu milionom ludzi. W 2003 wygenerował 2,5 % produktu unijnego w 2003 roku i wzrasta szybciej, niż inne branże. Rozwój produktu zwanego „turystyka kulturowa” wymaga ponadto wzmocnienia innych elementów infrastruktury turystycznej, takich jak informacja turystyczna, transport, hotele, gastronomia, produkcja pamiątek etc. – wpływa więc na rozwój innych sektorów rynku. Jednocześnie jest też od nich zależna.
Chcemy Państwa przekonać, że przywrócenie do życia obiektów zabytkowych stwarza wiele możliwości rozwoju ekonomicznego. Jest impulsem do podejmowania kolejnych przedsięwzięć, np. związanych z adaptacją i wykorzystaniem zabytków do pełnienia nowych funkcji mających pozytywny wpływ na rozwój gospodarczy regionu i tworzenie nowych miejsc pracy. Rozwój turystyki kulturowej jest dużą szansą dla wielu regionów. Pieniądze przeznaczone na zabytek, jego renowację, to nie jest wydatek, „rozrywka sytego”, na którą nas nie stać. Chcemy przekonać Państwa, że pieniądze wydane na zabytek – to inwestycja.