DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Ewidencja zabytków

          DOKUMENTACJA EWIDENCYJNA ZABYTKÓW

          Jednym z podstawowych zadań statutowych NID jest gromadzenie i zarządzanie zasobem dokumentacji krajowej ewidencji zabytków. Jest to zbiór opracowań wykonanych według jednolitych wzorów, zawierających najistotniejsze informacje o zabytku: dane administracyjne i adresowe obiektu, rys historyczny, opis obiektu, fotografie, mapy i plany, często dane archiwalne. Ewidencja obejmuje zabytki nieruchome np. pojedyncze obiekty architektoniczne, zespoły budowlane (np. folwarki), zespoły urbanistyczne i ruralistyczne, zabytkowe parki, cmentarze, zabytki ruchome, jak również stanowiska archeologiczne (szczegółowe informacje na temat ewidencji poszczególnych rodzajów zabytków znajdują się w zakładce Dla specjalistów - Badania i dokumentacja). Tworzenie ewidencji zabytków jest działaniem ciągłym - obszar zainteresowań konserwatorskich rozszerza się, a liczba obiektów uznanych za zabytkowe zwiększa się regularnie. Podstawowym celem ewidencji jest rozpoznanie zasobu zabytkowego poprzez badania historyczne i terenowe oraz jego udokumentowanie. Zebranie i opracowanie istotnych informacji o zabytkach służy poznaniu i utrwaleniu wiedzy o dziedzictwie kulturowym – poznaniu ich historii, charakterystycznych i wyjątkowych dla danych regionów rozwiązań. Dokumentacja ewidencyjna nierzadko stanowi jedyne źródło wiedzy na temat zabytku, dlatego niezwykle ważne jest jej rzetelne opracowanie. Usystematyzowanie wiedzy o zabytkach, możliwe dzięki prowadzeniu ewidencji, jest niezbędnym elementem właściwego zarządzania dziedzictwem, prowadzenia planowej polityki i działalności konserwatorskiej. Rzetelnie opracowana dokumentacja ewidencyjna umożliwia tworzenie i wdrażanie systemów ochrony oraz prowadzenie planowej polityki konserwatorskiej w zakresie wpisów do rejestru zabytków, opracowywaniu planów zagospodarowania przestrzennego, a także w decyzjach o różnego rodzaju inwestycjach, w tym pracach remontowo-budowlanych, dofinansowaniu prac konserwatorskich, tworzenia zbioru informacji o zabytkach na określonym terenie (gmina, powiat, województwo). Ewidencja od 2011 roku stała się również jedną z niewymienionych literalnie w ustawie form ochrony zabytków.

          W imieniu Generalnego Konserwatora Zabytków Narodowy Instytut Dziedzictwa gromadzi i zarządza zasobem krajowej ewidencji zabytków, na którą składają się zasoby wojewódzkich ewidencji zabytków. Zgromadzony w jednym miejscu zbiór informacji o zabytkach z obszaru całego kraju umożliwia tworzenie jednolitej bazy danych o dziedzictwie kulturowym, wszechstronne przetwarzanie informacji, tworzenie ogólnopolskich i regionalnych analiz, zestawień i wykazów według dowolnie wybranych kryteriów. Aktualnie trwają przygotowania do digitalizacji zgromadzonych dotychczas zbiorów, aby zapewnić im trwałość oraz umożliwić szeroki dostęp do danych.


          PODSTAWY PRAWNE PROWADZENIA EWIDENCJI ZABYTKÓW

          Ewidencja zabytków prowadzona jest na podstawie następujących aktów prawnych:

          Ustawa z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
          (Dz.U. 2003, Nr 162, poz. 1568 ze zmianami)

          Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U. 2011, nr 113, poz. 661)

          Ewidencji zabytków dotyczą m.in. przepisy:

          Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
          (Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 ze zmianami)

          Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
          (Dz.U. 2003 Nr 80 poz. 717 ze zmianami)

          Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wymienia krajową, wojewódzką i gminną ewidencję zabytków oraz ewidencję zabytków znajdujących się na polskich obszarach morskich. Prowadzenie ewidencji zabytków jest działaniem obowiązkowym dla organów ochrony zabytków i gmin wynikającym z art. 22 ustawy. Obowiązek jej prowadzenia ustawodawca nakłada odpowiednio na Generalnego Konserwatora Zabytków, wojewódzkich konserwatorów zabytków oraz wójtów, burmistrzów, prezydentów miast. Krajową ewidencję zabytków w formie zbioru kart ewidencyjnych znajdujących się w wojewódzkich ewidencjach zabytków prowadzi Generalny Konserwator Zabytków zgodnie z art. 22.1. Odpowiednio wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych.

          Na mocy Rozporządzenia kartę ewidencyjną zabytku sporządza w co najmniej w 2 egzemplarzach, z których jeden jest włączany do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a drugi do krajowej ewidencji zabytków (§13 Rozporządzenia).
          Karty krajowej ewidencji zabytków gromadzone są w Narodowym Instytucie Dziedzictwa, co wynika z zakresu działania określonego w Statucie Narodowego Instytutu Dziedzictwa nadanego Zarządzeniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 stycznia 2014 r. Zgodnie z §3 statutu, Instytut realizuje zadania w zakresie zrównoważonej ochrony dziedzictwa kulturowego Polski w celu jego zachowania dla przyszłych pokoleń. Do zadań Instytutu, zgodnie z §4, należy m.in. gromadzenie i zarządzanie zasobem dokumentacji rejestru zabytków i krajowej ewidencji zabytków oraz jej digitalizacja i upowszechnianie.

          Gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy prowadzi wójt (burmistrz, prezydent miasta) - wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową zabytku nieruchomego do gminnej ewidencji zabytków.

          Obecnie obowiązujące wzory kart ewidencyjnych zabytku nieruchomego wprowadza Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem. Zgodnie z ww. Rozporządzeniem aktualnie obowiązują następujące wzory kart ewidencyjnych:

          • karty ewidencyjnej zabytku wpisanego do rejestru zabytków (wzór) + (instrukcja wypełniania)
          • karty ewidencyjnej zabytku niewpisanego do rejestru (wzór) + (instrukcja wypełniania)
          • karty ewidencyjnej zabytku ruchomego, (wzór) + (instrukcja wypełniania)
          • karta ewidencyjna zabytku techniki (wzór) + (instrukcja wypełniania)
          • karty ewidencyjnej zabytku archeologicznego (wzór) + (instrukcja wypełniania)
          • karty adresowej zabytku nieruchomego (wzór) + (instrukcja wypełniania) stosowanej dla gminnej ewidencji zabytków,
          Dokumentacja ewidencyjna wykonana na mocy wcześniej funkcjonujących przepisów prawnych jest obowiązująca (§ 20. 2 i 3 Rozporządzenia).


          Na mocy zapisów art. 19 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ochronę zabytków nieruchomych, znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków uwzględnia się w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w decyzjach o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego.
          Ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy (art. 21. Ustawy o ochronie zabytków i opieki nad zabytkami)

          Prowadzenie robót budowlanych w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków (art. 39. 3. Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane).


          ARCHIWUM DOKUMENTACJI EWIDENCYJNEJ

          W Dziale Ewidencji i Rejestru Zabytków NID gromadzona jest dokumentacja ewidencyjna zabytków nieruchomych, zabytków ruchomych i nieruchomych zabytków archeologicznych (tzw. ewidencja AZP). Zasób ten powinien odpowiadać zbiorom wojewódzkich konserwatorów zabytków, jednak zdarza się, że dokumentacja ewidencyjna przekazywana jest do NID z opóźnieniem.
          W archiwum dokumentacji ewidencyjnej NID przechowywane są zatem:

          • karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa: karty białe, karty zielone oraz karty obiektu niewpisanego do rejestru zabytków,
          • ewidencje zabytkowej zieleni,
          • karty ewidencyjne cmentarzy,
          • karty zabytków ruchomych,
          • karty ewidencyjne zabytków ruchomych techniki,
          • karty ewidencyjne zabytków archeologicznych,
          • karty adresowe zabytków,


          Dostępne zestawienia statystyczne:

          Zabytki nieruchome
          Zabytki techniki
          Zabytki ruchome sztuki i rzemiosła artystycznego 

          Udostępnianie dokumentacji ewidencyjnej zabytków w NID

          Dokumentacja ewidencyjna udostępniana jest zainteresowanym w poniedziałki w godzinach 9:00 – 14:00 w siedzibie NID przy ulicy Kopernika 36/40 w Warszawie. Zasady udostępniania zasobu archiwalnego określone zostały w Zarządzeniu nr 19/2011 Dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa z dnia 9 maja 2011 r., (ze zmianami).

          Informujemy, że w okresie 01.07.-31.08.2015 Czytelnia Działu Ewidencji i Rejestru Zabytków jest zamknięta w związku z porządkowaniem zbiorów. Za utrudnienia przepraszamy.

          Zasady korzystania z zasobu archiwalnego NID:

          Kontakt:
          ul. Kopernika 36/40, 00-328 Warszawa
          tel./fax (022) 826 02 39; 826 17 14; 826 92 47
          wew. 158 - zespół ds. zabytków archeologicznych
          wew. 104 - zespół ds. zabytków nieruchomych
          wew. 128 - zespół ds. zabytków ruchomych
          e-mail: info@nid.pl