DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Krajowa Ewidencja Zabytków

          Ewidencja to uporządkowany zbiór wykonanych według jednolitych wzorów opracowań, zawierających podstawowe informacje o obiektach zabytkowych. Ewidencja zawiera: dane administracyjne i adresowe, rys historyczny, opis obiektu, fotografie i plany. Ewidencja obejmuje pojedyncze obiekty architektoniczne, zespoły budowlane (np. folwarki), zespoły urbanistyczne i ruralistyczne, stanowiska archeologiczne oraz zabytkowe parki i cmentarze .

          Ewidencja zabytków jest działaniem obowiązkowym dla wojewódzkich urzędów ochrony zabytków i gmin.

          Celem ewidencji zabytków jest rozpoznanie obiektów zabytkowych w terenie i ich udokumentowanie, zebranie i opracowanie podstawowych informacji merytorycznych o nich, zebranie informacji administracyjno-adresowych, tworzenie opracowań dla obiektów zagrożonych rozbiórką, destrukcją lub gruntowną przebudową, monitoring zasobu zabytkowego.

          Z powodu stale rozszerzającego się na kolejne grupy zakresu zainteresowań konserwatorskich ewidencja rozumiana jako sporządzanie dokumentacji jest działaniem ciągłym i nigdy nie zostanie definitywnie zakończona. Możliwe jest jedynie zaspokojenie potrzeb w określonym momencie.

          Rzetelnie opracowana ewidencja umożliwia prowadzenie planowej polityki konserwatorskiej w zakresie wpisów do rejestru zabytków, współpracy konserwatora przy opracowywaniu planów zagospodarowania przestrzennego, prac remontowo-budowlanych, dofinansowania prac konserwatorskich, przygotowywania szczegółowej dokumentacji wybranych obiektów zabytkowych, tworzenia zbioru informacji o zabytkach na określonym terenie (gmina, powiat, województwo). Ewidencja ułatwia również podejmowanie przez konserwatorów zabytków szybkich decyzji w sprawach interwencyjnych.

          Przy braku szczegółowej dokumentacji konserwatorskiej obiektu praktycznie musi zastąpić ją ewidencja. Krajowa ewidencja zabytków, prowadzona jest w Dziale Ewidencji i Rejestru Zabytków (zabytki nieruchome oraz ruchome) oraz w Dziale Archeologii (zabytki archeologiczne).
          Ewidencja zabytków nieruchomych i ruchomych (z których wyodrębniono rejestr i ewidencję zabytków techniki) składa się z 2 zespołów dokumentów:

          • odpisów decyzji o wpisie do rejestru zabytków
          • egzemplarzy dokumentacji ewidencyjnej wykonanych według wzorów dla poszczególnych grup obiektów przechowywanych w osobnych kartotekach. Są to: karty ewidencyjne architektury i budownictwa, ewidencje zabytkowej zieleni, karty zabytków ruchomych, karty ruchomych zabytków techniki, karty cmentarzy, teczki miast i stanowiące obecnie materiał pomocniczy karty adresowe.

          W Dziale Archeologii Narodowego Instytutu Dziedzictwa przechowywane są:
          • odpisy decyzji archeologicznych o wpisie do rejestru zabytków
          • ewidencja zabytków archeologicznych (karty AZP).


          Żadna dokumentacja nie ochroni obiektu zabytkowego przed zniszczeniem. Ale jej istnienie umożliwia rozeznanie, co i jak należy chronić. Ułatwia też identyfikację zagrożeń. Umożliwia podejmowanie odpowiedzialnych decyzji, dotyczących prac przy obiektach zabytkowych. Przedłuża trwanie naszego dziedzictwa. A w przypadku zniszczenia może posłużyć do rekonstrukcji zabytku. Dlatego tak istotne jest rzetelne opracowanie dokumentacji każdego obiektu zabytkowego. Niezależnie czy będzie to szczegółowe studium lub inwentaryzacja czy tylko karta ewidencyjna.
           
          Podstawy prawne prowadzenia ewidencji zasobu zabytkowego

          Ewidencja i rejestr zabytków prowadzone są na podstawie następujących aktów prawnych:

          Ustawa z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003 r., Nr 162, poz. 1568 z późniejszymi zmianami (z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 238, poz. 2390, z 2006 r. Nr 50, poz. 362, Nr 126, poz. 875, z 2007 r. Nr 192, poz. 1394, z 2009 r. Nr 31, poz. 206, Nr 97, poz. 804, z 2010 r. Nr 75, poz. 474.). Artykuły od 21 do 24 poświęcone są ewidencji zabytków. Zgodnie z art. 21. Ustawy ewidencja zabytków jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Zgodnie z art. 22.1. Generalny Konserwator Zabytków prowadzi krajową ewidencję zabytków w formie zbioru kart ewidencyjnych (który w rzeczywistości znajduje się w Narodowym Instytucie Dziedzictwa). Wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych. Wójt, burmistrz, prezydent miasta prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart ewidencyjnych. Zgodnie z art. 19. ustawy w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy, decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej lub decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego uwzględnia się, w szczególności ochronę zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia, innych zabytków nieruchomych, znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków.

          Wzory kart ewidencyjnych:
          • zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru,
          • zabytku nieruchomego niewpisanego do rejestru,
          • zabytku ruchomego,
          • zabytku archeologicznego,
          • oraz karty adresowej zabytku nieruchomego
          wprowadza Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych zagranicę niezgodnie z prawem z dnia 26 maja 2011 r. (DZ.U Nr 113, poz. 661). Wymienia ono:
          Zgodnie z §3 statutu Narodowego Instytutu Dziedzictwa, który jest załącznikiem do Zarządzenia nr 32 Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 grudnia 2010 roku, Instytut realizuje zadania w zakresie zrównoważonej ochrony dziedzictwa kulturowego Polski w celu jego zachowania dla przyszłych pokoleń. Do zadań Instytutu należy m.in.: archiwizowanie zbiorów dokumentów związanych z ochroną zabytków oraz ich digitalizacja i upowszechnianie, gromadzenie dokumentacji Krajowej Ewidencji Zabytków, ewaluacja i doskonalenie systemu ochrony i ewidencji dziedzictwa materialnego i niematerialnego, tworzenie i upowszechnianie standardów dokumentacji, badania i konserwacji poszczególnych kategorii zabytków.
           
          Wszystkie dotychczas sporządzone na mocy wymienionych przepisów prawnych dokumentacje ewidencyjne i wydane decyzje zachowują swoją ważność.

          Dokumentacja ewidencyjna
          Wszystkie opracowania ewidencyjne wykonywane są obowiązkowo w 2 egzemplarzach, z których jeden włączany jest do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a drugi do krajowej ewidencji zabytków prowadzonej przez Narodowy Instytut Dziedzictwa. Ogromna wartość i znaczenie dokumentacji ewidencyjnej przechowywanej w NID polega m.in. na zgromadzeniu w jednym miejscu podstawowych informacji dotyczących zabytków nieruchomych z całego kraju, również tych nieistniejących. Często zdjęcia lub plany wraz z krótką informacją zawartą w starych kartach ewidencyjnych są jedynym śladem i dokumentem pozostałym po istniejących niegdyś obiektach.

          W Dziale Ewidencji i Rejestru Zabytków przechowywane są następujące dokumentacje ewidencyjne:
          • karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa;
          • karty adresowe zabytków;
          • ewidencje zabytkowej zieleni;
          • karty ewidencyjne cmentarzy;
          • teczki urbanistyczne;
          • karty ewidencyjne zabytków ruchomych techniki;
          • karty zabytków ruchomych;
          • zestawienia ilościowe.
          Teoretycznie zasób ten powinien pokrywać się z ewidencją w zbiorach wojewódzkich konserwatorów zabytków i ich NID z opóźnieniem.
           
          Udostępnianie dokumentacji ewidencyjnej zabytków ruchomych i nieruchomych

          Gromadzona dokumentacja ewidencyjna jest udostępniana zainteresowanym w siedzibie NID przy ulicy Kopernika 36/40, zgodnie z zasadami udostępniania zasobu archiwalnego określonymi zarządzeniem nr 19/2011 Dyrektora Narodowego Instytutu Dziedzictwa z dnia 9 maja 2011 r.
           
          Zasady korzystania z zasobu archiwalnego NID:
          Zasoby archiwalne NID udostępniane są:
          w poniedziałki w godz. 9:00 - 14:00

          Kontakt:
          ul. Kopernika 36/40, 00-328 Warszawa
          tel./fax (022) 826 02 39; 826 17 14; 826 92 47
          e-mail: nieruchome@nid.pl

          Zestawienia ilościowe do pobrania:
          Zabytki nieruchome
          Zabytki techniki
          Zabytki ruchome sztuki i rzemiosła artystycznego

          KRAJOWA EWIDENCJA ZABYTKÓW ARCHEOLOGICZNYCH

          Krajową Ewidencję Zabytków Archeologicznych tworzy zasób dokumentacji programu Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP).

          AZP to ogólnopolski program badawczo-konserwatorski, prowadzony od 1978 roku. Jego celem jest zarejestrowanie wszystkich stanowisk archeologicznych czytelnych na powierzchni gruntu lub znanych z materiałów archiwalnych oraz stworzenie jednolitego archiwum dokumentacji dla całego kraju.

          Celem usystematyzowania badań obszar Polski został podzielony na prostokątne obszary o powierzchni 37,5 km2. Dotychczas przebadano 270 000 km2, co stanowi 87% powierzchni kraju i zarejestrowano ponad 435 000 nieruchomych zabytków archeologicznych, w tym grodziska, relikty osad i cmentarzysk, stanowiska o charakterze produkcyjnym, sepulkralnym, kultowym i inne. Dla każdego stanowiska wykonano Kartę Ewidencyjną Zabytku Archeologicznego (KEZA).

          Pełna dokumentacja ewidencyjna przechowywana jest we właściwych terenowo wojewódzkich urzędach ochrony zabytków. Na poziomie centralnym dokumentację AZP gromadzi i udostępnia Dział Archeologii Narodowego Instytutu Dziedzictwa.