DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Katowice – Gmach Województwa i Sejmu Śląskiego
          2013.04.17

          Katowice – Gmach Województwa i Sejmu Śląskiego

          "Katowice – Gmach Województwa i Sejmu Śląskiego" został uznany za Pomnik Historii rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 22 października 2012 (Dz.U. 2012, poz. 1243).

          Do pobrania:
          rozporządzenie.pdf

          Gmach Województwa i Sejmu Śląskiego był pod względem kubaturowym największą zrealizowaną budowlą w Polsce dwudziestolecia międzywojennego. Z założenia miał to być funkcjonalny pomnik polskości na odzyskanej po wiekach części ziemi śląskiej. Jego architektura zawierać miała ważne dla Polski i Śląska treści polityczne, które odzwierciedlają kulturę polską przeciwstawioną niemieckiej, dominującej dotąd w architekturze miasta i regionu. Wyrażać miały to zarówno forma architektoniczna gmachu, jak i jego dekoracja. Miała to być pierwsza budowla o charakterze parlamentarnym w odrodzonym po czasach niewoli państwie polskim. Mimo wielu wspólnych cech z klasycystycznymi parlamentami Wiednia czy Berlina, w efekcie powstał obiekt nie posiadający bezpośredniego wzorca, który stał się inspiracją dla Kazimierza Skórewicza podczas rozbudowy gmachu sejmu w Warszawie (Sala Obrad) w 1926 r.

          W czerwcu 1922 r. na odzyskanej po I wojnie światowej i powstaniach śląskich części historycznego Górnego Śląska, powstało autonomiczne województwo śląskie II RP z utworzonym na mocy Statutu Organicznego Województwa Śląskiego (ustawa konstytucyjna Sejmu Ustawodawczego z 15 VII 1920 r.) jednoizbowym Sejmem, Radą Wojewódzką oraz odrębnym Skarbem. Pierwszym Marszałkiem Sejmu Śląskiego został Konstanty Wolny.

          Wkrótce po wprowadzeniu na Śląsku polskiej administracji zapadła decyzja o konieczności budowy gmachu Województwa i Sejmu Śląskiego w Katowicach. W 1923 r. rozpisano ogólnopolski konkurs na projekt gmachu. Zwyciężył projekt autorstwa architektów krakowskich: Kazimierza Wyczyńskiego, Stefana Żeleńskiego, Piotra Jurkiewicza i Ludwika Wojtyczki. Budowę gmachu zakończono w 1929 r., ale prace wykończeniowe we wnętrzach trwały do 1932 r. Zgodnie z założeniem, prowadziły je głównie polskie firmy i polscy wykonawcy. Przy budowie i dekoracji gmachu użyto nowoczesnych rozwiązań i materiałów o najwyższej jakości, co miało zapewnić trwałość obiektu w każdym jego aspekcie. Na skutek powojennych zmian użytkowych, a także przekształceń wnętrz dokonanych podczas II wojny światowej, nie przetrwał oryginalny wystrój wnętrz, a część wyposażenia uległa rozproszeniu.

          Gmach Województwa i Sejmu Śląskiego zbudowany został z piaskowca, na planie czworoboku o silnie zryzalitowanych narożach, z półkolistą w rzucie Salą Sejmową, wkomponowaną w dziedziniec wewnętrzny korpusu głównego. Naroża ryzalitów i partie międzyryzalitowe ozdobiono wspartymi na wysokim cokole, pilastrami w wielkim porządku, których głowice na ryzalitach połączył płaskorzeźbiony fryz z motywami orłów legionowych, kartuszy z monogramem RP i symbolami rózg liktorskich, a także herbami miast śląskich (aut. Jana Raszki). Nie licząc Sali Sejmowej i westybulu z paradną klatką schodową – umieszczonych w centralnej części gmachu, pomieszczenia reprezentacyjne takie jak: Sala Recepcyjna – ob. Marmurowa oraz sale Błękitna i Złota, umieszczone zostały w skrzydle głównym (zachodnim) na wysokości drugiej kondygnacji. Za nimi, w ryzalitach znalazły się apartamenty wypoczynkowe i mieszkalne oraz pomieszczenia biurowe Marszałka Sejmu (służyły po wojnie za sale wystawiennicze) i Wojewody (urządzane do 1939 r.). Do apartamentów przylegały, znajdujące się w skrzydłach południowym i północnym – ciągi pomieszczeń służbowych związanych z urzędami Marszałka Sejmu i Wojewody (po wojnie służyły za pomieszczenia biurowe) z salą konferencyjną Śląskiej Rady Wojewódzkiej.

          Pomieszczenia reprezentacyjne gmachu wraz z westybulem i dwoma poziomami galerii otwierającymi się do jego wnętrza na wzór renesansowych krużganków oraz z reprezentacyjną klatką schodową, odznaczały się bogactwem i różnorodnością wystroju (aut. w większości Ludwik Wojtyczko). Część urzędnicza, utrzymana w biedermeierowskim duchu przepuszczonym przez pryzmat art-deco, zaprojektowana była jednak skromnie i celowo, ale z zachowaniem elegancji form.

          Bogaty program ideowy i ikonograficzny architektury i dekoracji gmachu spełnił przyświecający budowie wymóg monumentalności i reprezentacyjności obiektu. Zgodnie z założeniami, przekazywał także idee o państwowo-narodowym charakterze władzy politycznej w województwie śląskim. Polskość podkreślała modernizująco-klasycyzująca szata architektoniczna odwołująca się do architektury Królestwa Polskiego. Wrażenie reprezentacyjności gmachu zapewnić miały odwołania do spuścizny artystycznej czasów nowożytnych i „złotego wieku” kultury polskiej w postaci „pałacowej” klatki schodowej, „krużgankowych” galerii otwierających się do wnętrza westybulu czy w postaci rozbudowanej formy ryzalitów, przywodzących na myśl zamkowe baszty czy narożne alkierze. Do architektury rzymskiego państwa prawa nawiązano natomiast w motywach rózg liktorskich, orłów legionowych i amfiteatralną formą Sejmowej Sali Obrad. Motywy narodowe uczytelniły się m.in. we fryzie zewnętrznym obiegającym ryzality – gdzie obok rózg liktorskich i orłów występuje monogram Rzeczypospolitej Polskiej (RP) oraz tarcze herbowe miast śląskich, mające podkreślać zarówno łączność Śląska z Rzeczypospolitą jak i jego walkę o autonomię. W poszukiwaniu narodowego oblicza architekci wykorzystali także motywy ludowe przetworzone w duchu dwudziestolecia – utożsamiane wówczas ze „stylem narodowym”.

          http://www.katowice.uw.gov.pl/urzad/aktualnosci_urzedu/st:1/idn:4652.html