DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Stargard Szczeciński - zespół kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Królowej Świata oraz średniowieczne mury obronne miasta
          2013.04.18

          Stargard - zespół kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Królowej Świata oraz średniowieczne mury obronne miasta

          "Stargard Szczeciński - zespół kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Królowej Świata oraz średniowieczne mury obronne miasta" został uznany za Pomnik Historii rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 17 września 2010 r. (Dz.U. 2010 nr 184 poz. 1236).

          Do pobrania: rozporządzenie.pdf

          Zrzeszony w Hanzie Stargard był jednym z najpotężniejszych ośrodków miejskich Pomorza Zachodniego. Swoją świetność przeżywał w późnym średniowieczu i z tym okresem wiąże się większość realizacji architektonicznych powstałych na terenie miasta. Podczas II wojny światowej, Stargard poniósł ogromne i nieodwracalne straty materialne. Miasto praktycznie zrównano z ziemią. Ocalały nieliczne obiekty, m.in.: kościół pw. Najświętszej Marii Panny Królowej Świata oraz mury obronne. Te dwa najcenniejsze zabytki Stargardu Szczecińskiego należą równocześnie do najwybitniejszych osiągnięć sakralnej i obronnej gotyckiej sztuki budowlanej Pobrzeża Bałtyku. Charakteryzują się bogactwem rozwiązań architektonicznych, rozmachem realizacji oraz walorami krajobrazowymi.



          Kościół p.w. Najświętszej Marii Panny Królowej Świata wraz z tzw. zespołem plebanii

          Obiekt ten należy rozpatrywać na poziomie europejskiego dziedzictwa kulturowego, jest to bowiem jeden z najwybitniejszych przykładów hanzeatyckiej fary łączącej tradycje gotyku francuskiego z ceglanym materiałem budowli. Wprowadzony do wystroju elewacji motyw wysokiej ostrołukowej tynkowanej na biało blendy wypełnionej pionowymi podziałami i kolistymi polami (tzw. „blenda stargardzka”) znalazł naśladowców w architekturze sakralnej i świeckiej na terenie Pomorza Zachodniego, a nawet w Meklemburgii oraz Dani. Budowę świątyni rozpoczęto w 1292 r., a zakończono pod koniec XV w. Od 1388 r. prace prowadził mistrz Henryk Brunsberg (Henryk z Braniewa) – twórca pomorskiej gotyckiej szkoły architektury. Według jego projektu powstało nowe prezbiterium z obejściem, wieńcem kaplic, galerią triforyjną, kaplica mariacka oraz wieże. Ostatecznie, kościół uzyskał formę bazylikową z potężnym masywem wieżowym. Budowla imponuje nie tylko rozmiarami (długość - 77,6 m; szerokość bez kaplicy Mariackiej - 37,2 m; wysokość - 39,5 m; wysokość wieży północnej - 53 m, wysokość nawy głównej - 30,2 m przy szerokości - 10,4 m), ale przede wszystkim artyzmem rozwiązań konstrukcyjnych oraz detalu architektonicznego (ażurowe maswerki, glazurowane elementy). W XVI w., farę stargardzką zamieniono na zbór ewangelicki, z czym wiązały się zmiany w bogatym wystroju kościoła, natomiast w 1635 r. świątynię strawił częściowo pożar. Gotyckie sklepienia odbudowano, a wnętrze otrzymało wyposażenie barokowe. Prace konserwatorskie prowadzono także na początku i pod koniec XIX w. przy udziale – odpowiednio - Karla Friedricha Schinkla i Heinricha Deneke. Zniszczenia podczas II wojny światowej były niewielkie w porównaniu ze stratami w zabudowie miejskiej Stargardu. Szacuje się je na 10%. Spłonęły wówczas dachy, hełm wieży północnej, popękały sklepienia, wnętrza uległy dewastacji. W 1959 r. kościół przywrócono do kultu.

          W bezpośrednim otoczeniu świątyni zachowały się trzy zwarte kamieniczki, tzw. zespół plebanii. Do dnia dzisiejszego ich funkcja jest służebna wobec kościoła. Mieściły się tu m.in. mieszkania duchowieństwa, organisty i kościelnego. Kamieniczki wznoszone były stopniowo, od średniowiecza do XIX w.

          Średniowieczne mury obronne

          Średniowieczne obwarowania miejskie zachowały się w całości lub we fragmentach w trzydziestu trzech miastach Pomorza Zachodniego. Stargard, jako jeden z najsilniejszych i najbogatszych ośrodków dysponował najpotężniejszymi późnośredniowiecznymi obwarowaniami w regionie (obok Strzałowa - obecnie Stralsundt, Szczecina, Pyrzyc), niewiele także ustępował umocnieniom największych ówczesnych miast polskich – Krakowa i Poznania. Pełny obwód murów stargardzkich wynosił 2260 m, a wysokość kurtyn dochodziła do 8 m. Obecnie, zachowane umocnienia miejskie stanowią jeden z najciekawszych zespołów gotyckiej architektury obronnej w Polsce.

          Fortyfikowanie miasta rozpoczęto w XIII w. Obwarowania powstawały etapami, a swój ostateczny kształt uzyskały w XVI w. Do budowy używano kamieni narzutowych wykorzystywanych w części fundamentowej i pierwszej partii naziemnej muru oraz z cegły wypalanej. W XVIII i XIX w. część obwarowań rozebrano (przedbramia oraz system wodno-ziemny). Zasypano fosy, a powstały teren obsadzono zielenią. Do dzisiaj zachowały się mury na długości ok. 950 m, otoczone od zewnątrz plantami. Z czterech bram pozostały trzy: Pyrzycka, Wałowa (Lodowa), Młyńska (Portowa) – unikalna dwuwieżowa brama wodna, umieszczona nad kanałem rzeki Iny. Przetrwały także cztery baszty: Morze Czerwone – baszta o najbardziej okazałej bryle, jednocześnie najwyższa budowla tego typu w Polsce, Białogłówka, Jeńców, Tkaczy (Lodowa) oraz dwie basteje (w tym jedna w stanie ruiny).

          www.stargard.pl