DANE KONTAKTOWE
DANE TELEADRESOWE
Wyrażam zgodę na przetwarzanie i przetrzymywanie moich danych osobowych niezbędnych do korzystania z materiałów serwisu przez NID zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29.08.1997r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

PRZYPOMNIJ HASŁO

INFORMACJE OGÓLNE

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

    DLA WŁAŚCICIELI I ZARZĄDCÓW

    Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

      DLA SPECJALISTÓW

      Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

        << < KALENDARIUM / 2012 / KWI > >>

          DZIEDZICTWO
          KULTUROWE W REGIONACH

          mapa WYBIERZ WOJEWÓDZTWO
           
           
           
          Toruń – Stare i Nowe Miasto
          2013.04.18

          Toruń – Stare i Nowe Miasto

          "Toruń - Stare i Nowe Miasto" zostały uznane za Pomnik Historii zarządzeniem  Prezydenta RP z 8 września 1994 roku (Monitor Polski nr 50 z 1994, poz. 422). Trzy lata później, 4 grudnia 1997 roku w Neapolu, zespół staromiejski Torunia został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Fakt ten był i jest świadectwem uznania międzynarodowej rangi tego zabytkowego miasta.

          Do pobrania: zarządzenie.pdf

          Toruń położony jest na wysokim brzegu Wisły, na granicy ziemi chełmińskiej i Kujaw. Dogodne warunki naturalne — dostęp do Wisły i możliwość przeprawy przez nią oraz krzyżowanie się szlaków handlowych były magnesem przyciągającym osadników. Nie dziwi więc fakt powstania w tym miejscu miasta. Akt lokacyjny wystawiony 28 grudnia 1233 roku przez Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego Hermanna von Salza nadawał prawa miejskie Toruniowi i Chełmnu, które miało zostać stolicą państwa krzyżackiego. Początkowo prawa miejskie uzyskała osada nazywana Starym Toruniem. Jednak już w 1236 roku nastąpiła translokacja miasta na tereny zajmowane obecnie przez starówkę. Jak się szybko okazało, decyzja o translokacji była trafna, ponieważ po 31 latach założono Nowe Miasto, sytuując je od północno-wschodniej strony Starego Miasta i istniejącego już zamku krzyżackiego. W niespełna pół wieku ukształtował się średniowieczny zespół urbanistyczny złożony z trzech odrębnych organizmów: Starego i Nowego Miasta oraz zamku krzyżackiego. Zespół ten zajął obszar liczący ponad 40 hektarów, sukcesywnie umacniany ciągiem murów obronnych z bramami i basztami oraz fosą. Intensywny rozwój miasta wynikał z jego szerokich kontaktów handlowych i gospodarczych. Toruń, jako pośrednik w handlu pomiędzy zachodnią i wschodnią Europą, odgrywał ważną rolę w związku miast hanzeatyckich.

          Do połowy XV wieku Toruń znajdował się w granicach państwa krzyżackiego. W 1454 roku mieszczanie toruńscy zdecydowali poddać się państwu polskiemu. Wybuchła wojna pomiędzy Polską a państwem zakonnym nazywana wojną trzynastoletnią zakończona w 1466 roku II pokojem toruńskim. Na jego mocy Toruń stał się miastem Rzeczypospolitej. Nowe Miasto zostało podporządkowane Staremu, zamek krzyżacki, zburzony przez mieszczan w 1454 roku, nie mógł już pełnić swoich funkcji, powstał więc jednolity organizm zarządzany przez Radę Starego Miasta. Pod panowaniem Rzeczypospolitej miasto nadal się rozwijało, uzyskując nawet miano „ozdoby Polski". Trudne czasy nadeszły w wieku XVII. W wyniku wojen szwedzkich miasto i przedmieścia uległy poważnym zniszczeniom. Jeszcze dotkliwsze straty przyniósł początek wieku XVIII. W 1703 roku w wyniku wielomiesięcznego oblężenia miasta przez wojska szwedzkie duże straty poniósł ratusz staromiejski, szereg budynków mieszkalnych i gospodarczych spłonęło, ucierpiały także fortyfikacje miejskie. W latach 1703—1709 Toruń znajdował się pod okupacją szwedzką. Konflikty pomiędzy ewangelikami a katolikami zakończyły się wydarzeniami z 1724 roku określanymi mianem „tumultu toruńskiego". Surowe wyroki, jakie spotkały mieszczan toruńskich po tych zajściach (ścięto burmistrza Johanna Gottfrieda Rosnera oraz 9 innych osób), stały się dla Prus i Rosji pretekstem do wmieszania się w sprawy Polski. Nie bez znaczenia dla losów miasta byty walki Stanisława Leszczyńskiego z Augustem III o tron polski w latach 1732—1736 oraz wojna siedmioletnia w latach 1756-1763. Koniec wieku XVIII i upadek Rzeczypospolitej przynosi Toruniowi zmianę przynależności państwowej. W roku 1793 miasto zajęte zostało przez wojska pruskie. Ponieważ Toruń w wyniku rozbiorów stał się miastem przygranicznym, nowe władze przekształciły go w twierdzę. Odtąd o rozwoju miasta decydowały czynniki militarne. W roku 1806 Toruń zajęły wojska francuskie, a następnie przyłączono go do utworzonego w 1807 roku Księstwa Warszawskiego. Po klęsce Napoleona w roku 1813 twierdzę wykorzystano do obrony przed wojskami rosyjskimi. Po upadku Napoleona przestało istnieć Księstwo Warszawskie, a Toruń postanowieniem kongresu wiedeńskiego stał się znowu częścią Prus. Nastąpiła rozbudowa twierdzy oraz stabilizacja gospodarcza miasta. Zmianie uległo oblicze zespołu staromiejskiego w wyniku realizacji nowych obiektów jak komenda garnizonu, szpital garnizonowy, koszary, arsenały artyleryjskie, magazyny oraz w wyniku zburzenia ratusza nowomiejskiego i klasztoru dominikańskiego wraz z kościołem św. Mikołaja.

          W końcu lat dwudziestych XIX wieku poza pasem fortyfikacji podjęto budowę nowych przedmieść. W drugiej połowie XIX wieku rozwój miasta dynamizuje włączenie go w roku 1861 do sieci kolejowej Prus i budowa nowego mostu kolejowo-drogowego, a przede wszystkim podjęcie decyzji o rozbudowie fortyfikacji. Powstała nowoczesna twierdza składająca się z dwóch pierścieni: wewnętrznego i zewnętrznego.
          Na pierścień wewnętrzny składały się unowocześnione i rozbudowane urządzenia obronne, powstałe w kilku etapach od początku XVII do początku XIX wieku. Pierścień zewnętrzny, zbudowany w końcu XIX wieku, utworzyły nowoczesne dzieła obronne oddalone o około 3,5 km od pierścienia wewnętrznego. Złożony był z szeregu fortów, baterii, schronów i innych urządzeń towarzyszących. Ogromna inwestycja militarna i rozwój kolejnictwa miały istotny wpływ na życie gospodarcze miasta.

          Kolejny historyczny zwrot w dziejach miasta nastąpił po klęsce Niemiec w l wojnie światowej. Decyzją traktatu wersalskiego część Pomorza wraz z Toruniem zostały przekazane odrodzonej w 1918 roku Polsce. Przejęcie miasta nastąpiło 18 stycznia 1920 roku. Będąc największym miastem w granicach województwa pomorskiego, stał się Toruń siedzibą jego władz. Nowa sytuacja wymusiła konieczność przekształcenia dotychczasowej twierdzy w nowoczesny ośrodek administracyjno-gospodarczy mogący spełniać powierzoną miastu funkcję, a to wiązało się z podjęciem szeregu działań inwestycyjnych. W roku 1937 obszar Torunia zwiększył się przez przyłączenie do niego miasta Podgórz, znajdującego się na przeciwległym brzegu Wisły, którego początki sięgają XVI wieku, a prawa miejskie nadano mu w 1611 roku.

          Rozkwit miasta przerwała w 1939 roku druga wojna światowa. Okupacja niemiecka zakończyła się 1 lutego 1945 roku. Okres powojenny przyniósł miastu, podobnie jak całej Polsce, nacjonalizację przemysłu, poważne ograniczenia dysponowania prywatną własnością i inne działania charakterystyczne dla okresu PRL. Toruń utracił ponadto funkcję stolicy województwa, przywróconą mu w roku 1975.
          W 1946 roku powołano Uniwersytet Mikołaja Kopernika, kontynuujący tradycje wileńskiego Uniwersytetu Stefana Batorego, co umożliwiło osiągnięcie miastu pozycji ważnego ośrodka naukowo-badawczego. Obok tych zmian Toruń poddano intensywnemu procesowi uprzemysłowienia.

          Bogata i skomplikowana historia miasta, jak w soczewce, skupia się w zespole staromiejskim, który jako jeden z nielicznych w kraju nie został zniszczony w czasie dwóch ostatnich wojen. Zachował się prawie nie zmieniony średniowieczny układ urbanistyczny miasta. Wędrując ulicami Torunia stykamy się z potężnymi bryłami gotyckich kościołów, z gmachem ratusza staromiejskiego, na którym swe piętno odcisnęły epoki gotyku, renesansu, baroku i neogotyku. Spotykamy pałace, kamienice, spichrze, bramy, baszty i mury obronne ze śladami każdego stylu, każdej epoki. Możemy podziwiać dzieła niezwykłe, jedyne w swoim rodzaju, obok rzeczy zwykłych — jednak ciekawych, bo świadczących o ludziach i czasach, z których pochodzą.

          http://www.turystyka.torun.pl/index.php?strona=62
           


           

          Więcej informacji:
          Miasto średniowieczne w Toruniu na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO